GTA 6, ψηφιακές προπαραγγελίες και η «αστυνομία» της τσέπης μας
Γιατί η επιλογή να προπαραγγείλεις ένα παιχνίδι δεν σε κάνει ούτε «στόκο» ούτε οικονομικά ανεύθυνο – και γιατί τελικά κανείς δεν χρειάζεται να κάνει κουμάντο στο πορτοφόλι του άλλου.
Η είδηση ότι οι προπαραγγελίες του πολυαναμενόμενου GTA 6 κινούνται σε πρωτοφανή επίπεδα έκανε, όπως ήταν αναμενόμενο, τον γύρο του διαδικτύου. Και μαζί με την είδηση ήρθε και η γνωστή συζήτηση: γιατί να κάνει κάποιος preorder ένα παιχνίδι, και μάλιστα ψηφιακά, όταν μπορεί απλώς να περιμένει την κυκλοφορία του;
Αφορμή για το συγκεκριμένο άρθρο ήταν ακριβώς αυτή η συζήτηση που άνοιξε σε ελληνικό τεχνολογικό forum.
Και για να είμαι ξεκάθαρος από την αρχή: δεν έχω κανένα πρόβλημα με κάποιον που θεωρεί τις προπαραγγελίες κακή πρακτική.
Έχει κάθε δικαίωμα να περιμένει reviews.
Έχει κάθε δικαίωμα να περιμένει performance tests.
Έχει κάθε δικαίωμα να περιμένει έκπτωση.
Έχει κάθε δικαίωμα να μη δώσει ούτε ένα ευρώ στη Rockstar.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η προσωπική επιλογή μετατρέπεται σε μέτρο για να κρίνουμε την οικονομική υπευθυνότητα ή τη νοημοσύνη κάποιου άλλου.
Και κάπου εκεί μπαίνει στη μέση η περίφημη «αστυνομία της τσέπης μας».
«Προς τι η προπαραγγελία; Αφού είναι ψηφιακό.»
Αυτό ήταν ένα από τα βασικά επιχειρήματα της συζήτησης.
Και αν το δούμε αποκλειστικά από τη σκοπιά κάποιου που αγοράζει μόνο όταν κυκλοφορήσει ένα παιχνίδι, είναι απολύτως λογικό.
Αλλά υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα:
δεν έχουν όλοι τις ίδιες ανάγκες, το ίδιο hardware ή την ίδια οικονομική στρατηγική.
Ας πάρουμε τη δική μου περίπτωση.
Έχω Digital-Only PS5.
Έχω γρήγορη FTTH σύνδεση.
Ξέρω ήδη ότι το GTA 6 είναι ένα παιχνίδι που θέλω να παίξω από την πρώτη μέρα και πιθανότατα θα αφιερώσω σε αυτό εκατοντάδες ώρες.
Δεν περιμένω να δω αν «θα μου αρέσει».
Για εμένα, το μόνο πραγματικό ερώτημα ήταν πότε και με ποιον τρόπο θα το αγοράσω.
Και εδώ έρχεται κάτι που συχνά χάνεται μέσα στη συζήτηση.
Μπόρεσα να αγοράσω PlayStation Gift Cards συνολικής ονομαστικής αξίας 100€ περίπου με 75-80€.
Άρα, αντί να περιμένω μέχρι την κυκλοφορία και να πληρώσω τότε ολόκληρο το ποσό από την τσέπη μου, είχα τη δυνατότητα να αγοράσω νωρίτερα το ψηφιακό υπόλοιπο με σημαντική έκπτωση.
Για ένα παιχνίδι που ούτως ή άλλως θα αγόραζα Day 1.
Πού ακριβώς βρίσκεται η οικονομική ανευθυνότητα σε αυτό;
Ναι, οι αγορές μας επηρεάζουν την αγορά
Εδώ θέλω να δώσω και ένα δίκιο στην αντίθετη πλευρά.
Υπάρχει ένα επιχείρημα που ακούστηκε στη συζήτηση και δεν θεωρώ παράλογο:
Οι καταναλωτικές μας επιλογές έχουν συλλογικές συνέπειες.
Αν εκατομμύρια άνθρωποι αγοράζουν ένα προϊόν σε μια συγκεκριμένη τιμή και με συγκεκριμένους όρους, η εταιρεία προφανώς λαμβάνει το μήνυμα ότι υπάρχει αγορά.
Ο καταναλωτής πράγματι ψηφίζει με το πορτοφόλι του.
Αυτό ισχύει.
Αλλά από αυτό μέχρι το συμπέρασμα ότι ο καταναλωτής που αγόρασε ένα προϊόν είναι «οικονομικά ανεύθυνος και χωρίς κανένα ενδιαφέρον για το μέλλον και τη βιωσιμότητα του χόμπι μας», υπάρχει μεγάλη απόσταση.
Γιατί;
Επειδή το ίδιο ακριβώς επιχείρημα μπορεί να χρησιμοποιήσει και ο απέναντι.
Εγώ θεωρώ ότι το GTA 6 αξίζει τα χρήματά μου.
Κάποιος άλλος θεωρεί ότι η πολιτική της Rockstar δεν αξίζει την υποστήριξή του.
Και οι δύο ψηφίζουμε με το πορτοφόλι μας.
Απλώς ψηφίζουμε διαφορετικά.
«Αν όλοι αγοράζουν έτσι, οι εταιρείες θα κάνουν το ίδιο»
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον επιχείρημα της συγκεκριμένης συζήτησης.
Η λογική είναι απλή:
Η Rockstar κάνει κάτι σήμερα → πουλάει εκατομμύρια → άλλοι publishers βλέπουν ότι λειτουργεί → το αντιγράφουν → σε λίγα χρόνια οι physical εκδόσεις εξαφανίζονται.
Θεωρητικά;
Ναι, μπορεί να συμβεί.
Πρακτικά;
Δεν ξέρουμε.
Και αυτό είναι μια σημαντική διαφορά.
Δεν μπορείς να παρουσιάζεις μια πιθανή μελλοντική εξέλιξη ως βεβαιότητα.
Ειδικά όταν η απόφαση για physical ή digital έκδοση δεν εξαρτάται μόνο από το αν ένα άλλο παιχνίδι πούλησε καλά ψηφιακά. Εξαρτάται από τον publisher, το business model, την πλατφόρμα, το κοινό, τη διανομή, το κόστος παραγωγής και ένα σωρό άλλους παράγοντες.
Μπορεί πράγματι ένας publisher να πει:
«Η Rockstar το έκανε και είχε τεράστια επιτυχία, ας το κάνουμε κι εμείς.»
Μπορεί όμως να πει και:
«Το GTA 6 είναι μια μοναδική περίπτωση και το δικό μας προϊόν χρειάζεται διαφορετική εμπορική στρατηγική.»
Το αν θα έχουμε λιγότερα physical releases το 2028 ή το 2030 δεν θα το αποφασίσει μία μεμονωμένη προπαραγγελία.
Θα το αποφασίσει συνολικά η αγορά.
Και τι γίνεται με το «physical» του GTA 6;
Εδώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια.
Το GTA 6 έχει πράγματι physical έκδοση, αλλά δεν έχει δίσκο μέσα στο κουτί.
Η ίδια η Rockstar αναφέρει ότι η physical έκδοση περιλαμβάνει έναν κωδικό για την ψηφιακή λήψη του παιχνιδιού και ότι δίσκος δεν περιλαμβάνεται. Η physical έκδοση αφορά τη Standard Edition, ενώ η Ultimate Edition διατίθεται ψηφιακά.
Άρα, στην περίπτωση του συγκεκριμένου τίτλου, η κλασική συζήτηση «physical εναντίον digital» είναι ήδη λίγο διαφορετική.
Και εδώ βρίσκεται άλλη μία λεπτομέρεια που έχει σημασία για τη δική μου περίπτωση:
Ακόμα κι αν υπήρχε κανονικός δίσκος, εγώ έχω Digital-Only PS5.
Για να επιλέξω physical έκδοση, θα έπρεπε πρώτα να πληρώσω επιπλέον χρήματα για εξωτερικό Blu-ray drive.
Οπότε, για εμένα, η επιλογή «πάρε physical αντί για digital» δεν είναι καν πραγματική εναλλακτική χωρίς επιπλέον κόστος.
Και αυτό ακριβώς προσπαθώ να εξηγήσω:
Δεν υπάρχει μία λύση που να ταιριάζει σε όλους.
Δεν είμαι κατά του physical
Το ότι εγώ προτιμώ το digital δεν σημαίνει ότι θεωρώ άχρηστο το physical.
Κάθε άλλο.
Δεν θα πω ποτέ:
«Καλά έκαναν και έκοψαν τα disc drives, αφού εγώ δεν τα χρειάζομαι.»
Το ότι κάτι δεν με ενδιαφέρει εμένα δεν σημαίνει ότι πρέπει να εξαφανιστεί από την αγορά.
Αν κάποιος θέλει physical έκδοση όπου αυτή είναι πραγματικά διαθέσιμη, καλώς να την αγοράσει.
Αν κάποιος θέλει συλλεκτική έκδοση, ακόμα καλύτερα.
Αν κάποιος θέλει να έχει το κουτί του παιχνιδιού στη βιβλιοθήκη του, κανένα πρόβλημα.
Μάλιστα, αν η Rockstar κυκλοφορήσει κάποια πραγματικά εντυπωσιακή Collector’s Edition, δεν αποκλείω καθόλου να μπω στον πειρασμό να την αγοράσω κι εγώ – ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να βάλω άλλα χρήματα από την τσέπη μου για Blu-ray drive.
Δεν χρειάζεται να θέλω κάτι για να υπερασπιστώ το δικαίωμα κάποιου άλλου να το έχει.
Το «ανεύθυνος καταναλωτής» είναι άλλη συζήτηση
Εδώ βρίσκεται, για μένα, το πραγματικό πρόβλημα.
Μπορείς να μου πεις:
«Δεν συμφωνώ με την επιλογή σου.»
Κανένα πρόβλημα.
Μπορείς να μου πεις:
«Πιστεύω ότι η αγορά σου ενισχύει μια πρακτική που μακροπρόθεσμα θα βλάψει το gaming.»
Επίσης κανένα πρόβλημα.
Μπορούμε να το συζητήσουμε.
Μπορεί να με πείσεις.
Μπορεί και να σε πείσω.
Αλλά όταν η συζήτηση καταλήγει στο:
«Είσαι οικονομικά ανεύθυνος και δεν ενδιαφέρεσαι για τη βιωσιμότητα του χόμπι»
τότε πλέον δεν κρίνεις την αγορά.
Κρίνεις τον άνθρωπο.
Και αυτή είναι μια πολύ διαφορετική συζήτηση.
Το ίδιο ισχύει και για τα αρχικά σχόλια περί «στόκων».
Δεν είναι επιχείρημα το «είσαι στόκος επειδή έκανες preorder».
Είναι απλώς χαρακτηρισμός.
Και, κατά τη γνώμη μου, τέτοιοι χαρακτηρισμοί δεν κάνουν καμία συζήτηση καλύτερη – είτε προέρχονται από απλό χρήστη είτε από moderator.
«Εγώ θα μποϊκοτάρω το παιχνίδι»
Και εδώ θα πω κάτι που θεωρώ απολύτως θεμιτό.
Αν κάποιος πιστεύει ότι η πολιτική της Rockstar είναι λανθασμένη, ας μην αγοράσει το GTA 6.
Πραγματικά.
Αυτό είναι το δικαίωμά του.
Εγώ δεν πρόκειται να του πω:
«Μα πώς γίνεται να μην αγοράσεις το GTA 6;»
Ούτε θα τον αποκαλέσω στόκο επειδή αποφάσισε να κρατήσει τα χρήματά του.
Το ίδιο ακριβώς ζητάω και από την άλλη πλευρά.
Μην μου πεις ότι πρέπει να βρω «κάτι άλλο».
Εγώ θέλω αυτό.
Και είμαι διατεθειμένος να πληρώσω γι’ αυτό.
Αν θεωρείς ότι αυτό είναι λάθος, έχεις κάθε δικαίωμα να μην κάνεις την ίδια αγορά.
Το gaming δεν είναι διαγωνισμός οικονομικής ορθότητας
Υπάρχει μια περίεργη τάση στις online κοινότητες να πιστεύουμε ότι υπάρχει ένας και μοναδικός «σωστός» τρόπος να είσαι gamer.
Ο σωστός gamer περιμένει reviews.
Ο σωστός gamer δεν κάνει preorder.
Ο σωστός gamer αγοράζει physical.
Ο σωστός gamer περιμένει έκπτωση.
Ο σωστός gamer δεν αγοράζει DLC.
Ο σωστός gamer δεν πληρώνει συνδρομές.
Και όποιος κάνει κάτι διαφορετικό είναι κορόιδο.
Μόνο που το gaming δεν είναι εξετάσεις.
Δεν υπάρχει επιτροπή που θα μας απονείμει πιστοποιητικό «ορθής καταναλωτικής συμπεριφοράς».
Και ευτυχώς.
Γιατί αν αρχίσουμε να θεωρούμε ότι κάθε αγορά μας πρέπει να αξιολογείται με βάση το τι μήνυμα στέλνει στην αγορά, τότε δεν αγοράζουμε πλέον απλώς ένα παιχνίδι.
Κάνουμε πολιτική.
Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε
Ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο απλό συμπέρασμα.
Ναι, οι αγορές μας έχουν συνέπειες.
Ναι, οι εταιρείες κοιτάζουν τα νούμερα.
Ναι, ο καταναλωτής έχει δύναμη.
Ναι, υπάρχει πιθανότητα οι σημερινές επιλογές μας να επηρεάσουν το gaming του αύριο.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι πρέπει να κάνουμε την ίδια επιλογή.
Εγώ μπορώ να αγοράσω το GTA 6 Day 1.
Εσύ μπορείς να περιμένεις έξι μήνες.
Κάποιος άλλος μπορεί να περιμένει δύο χρόνια για έκπτωση.
Κάποιος άλλος μπορεί να αποφασίσει ότι δεν θα το αγοράσει ποτέ.
Κάποιος μπορεί να προτιμήσει physical όπου αυτό είναι διαθέσιμο.
Και κάποιος άλλος μπορεί να θέλει αποκλειστικά digital.
Όλες αυτές οι επιλογές μπορούν να συνυπάρχουν.
Γιατί το gaming είναι πρώτα απ’ όλα χόμπι.
Είναι διασκέδαση.
Είναι ένας τρόπος να περάσουμε καλά.
Δεν είναι δικαστήριο.
Και σίγουρα δεν χρειάζεται ο κάθε χρήστης ενός forum να γίνει η αστυνομία της τσέπης του διπλανού του.
Τα χρήματα είναι δικά μου.
Η απόφαση είναι δική μου.
Το ρίσκο είναι δικό μου.
Και αν τελικά το GTA 6 αποδειχθεί μάπα;
Τότε, φίλε μου, θα έχω κάνει εγώ τη μαλακία.
Δεν χρειάζεται να μου το εξηγήσει κανένας στο forum.
